Soms zie je iemand ongelooflijk hard werken en toch nauwelijks vooruitgaan.
Er worden doelen gesteld, targets bepaald en ambities uitgesproken. De functie vraagt verantwoordelijkheid en dus wordt er geduwd en getrokken. Nog wat harder werken. Nog wat langer doorgaan. Nog beter proberen uit te leggen waarom een bepaalde richting de juiste is.
Want het moet lukken.
Misschien wil je bewijzen dat je die nieuwe functie verdient. Misschien wil je als ondernemer tonen dat je in staat bent een bedrijf te leiden. Misschien wil je binnen een familiebedrijf geloofwaardigheid opbouwen tegenover mensen die jou al kenden lang voor je die titel droeg. Of misschien heb je gewoon een brandende ambitie en wil je koste wat kost aantonen dat je ze kunt waarmaken.
Daar is op zich niets mis mee.
Tot harder werken niet langer de oplossing is, maar een manier wordt om niet te moeten kijken naar waarom het eigenlijk zo moeizaam gaat.
Wanneer harder werken niet meer werkt
Ik ontmoet regelmatig mensen die zichzelf proberen te verkopen.
Hoe zorg ik ervoor dat mensen mij ernstig nemen? Hoe kom ik krachtiger over? Hoe toon ik dat ik geschikt ben voor die leidinggevende rol? Hoe overtuig ik mijn medewerkers, mijn directie, mijn klanten of zelfs mijn familie dat ik weet waarmee ik bezig ben?
En dus gaan we onszelf verpakken.
We benadrukken onze kwaliteiten, pompen onze ambities wat verder op en proberen onzekerheden zo goed mogelijk te verbergen. We vinden dat we beslissingen moeten nemen in plaats van te twijfelen, antwoorden moeten geven in plaats van vragen te stellen en vooral niet te veel mogen tonen dat we het zelf ook niet altijd weten.
Want een leider moet toch sterk zijn?
Maar precies daar ontstaat soms een vreemde paradox.
Hoe harder iemand probeert kracht en zekerheid uit te stralen, hoe zichtbaarder de onderliggende onzekerheid soms wordt. Mensen voelen wanneer woorden, gedrag en persoonlijkheid niet helemaal samenvallen. En dan leidt harder duwen niet noodzakelijk tot meer geloofwaardigheid. Soms gebeurt precies het tegenovergestelde.
Dat is het moment waarop een andere vraag interessanter wordt.
Niet: hoe kan ik mezelf beter verkopen?
Maar: wat probeer ik eigenlijk zo hard te bewijzen?
Wat betekent sterk leiderschap vandaag eigenlijk?
Misschien hebben we nog te vaak het beeld dat een sterke leider iemand is die doortastend is, alles onder controle heeft en overal een antwoord op kent.
Maar hoeveel leiders zijn werkelijk van alle markten thuis?
Ik geloof steeds minder dat leiderschap daarom draait.
Sterk leiderschap kan ook betekenen dat je heel goed weet waar je kracht ligt én waar die niet ligt. Dat je nieuwsgierig genoeg bent om vragen te stellen. Dat je kwetsbaar genoeg bent om te zeggen dat iemand anders iets beter kan. En dat je voldoende vertrouwen hebt in jezelf om expertise rondom jou niet als bedreiging, maar als versterking te zien.
Je hoeft als leidinggevende niet de beste specialist van je team te zijn.
Misschien zit je kracht wel in het verbinden van mensen. In het zien van talent. In het creëren van richting. In luisteren, beslissen, vertrouwen geven of mensen rond een gemeenschappelijk doel verzamelen.
En misschien zit een bepaalde kwaliteit helemaal niet bij jou.
Ook dat mag.
Want wanneer je begrijpt wie je bent en welke rol bij jou past, hoef je je tekortkomingen niet langer te verbergen achter nog meer inspanning. Je kunt ze benoemen, eraan werken en je laten versterken door mensen die op dat vlak sterker zijn dan jij.
Dat maakt je volgens mij niet minder geloofwaardig.
Vaak net meer.
Niet iedere ambitie hoeft gerealiseerd te worden
Jezelf beter begrijpen betekent bovendien niet alleen ontdekken hoe je een doel wél kunt bereiken.
Soms ontdek je dat je het verkeerde doel aan het najagen bent.
Moet je die promotie werkelijk hebben? Wil je zelf die leidinggevende functie, of hoort die volgens jou gewoon bij vooruitgang? Wil je een groter bedrijf omdat dat jouw ambitie is, of omdat groei en succes nu eenmaal aan elkaar gekoppeld worden? En hoeveel van wat je probeert te bereiken, komt werkelijk van jezelf?
Dat zijn geen makkelijke vragen.
Maar soms zijn ze zinvoller dan nog een actieplan, nog een target of nog wat harder werken.
Niet alles wat mogelijk is, moet immers ook jouw ambitie worden.
Eerst vertragen om daarna vooruit te kunnen
Wanneer mensen bij mij komen omdat ze ergens vastlopen, probeer ik daarom niet onmiddellijk aan de buitenkant te beginnen.
Niet meteen het verhaal mooier maken. Niet eerst zoeken naar het perfecte verkoopspraatje. Niet onmiddellijk technieken toevoegen om krachtiger, overtuigender of assertiever over te komen.
Soms moeten we eerst vertragen.
Wat gebeurt hier eigenlijk? Waarom raakt dit jou zo? Waarom blijf je tegen dezelfde muur lopen? Waar komt die behoefte vandaan om jezelf te bewijzen? En welke kwaliteiten gebruik je vandaag misschien onvoldoende omdat je vooral bezig bent iemand anders te proberen zijn?
Dat gesprek kan gaan over jou als leidinggevende of ondernemer, maar evengoed over jou als collega, mentor, vriend of vertrouwenspersoon.
Want we nemen onszelf overal mee naartoe.
Zelfkennis lost niet automatisch ieder probleem op. Ook wie zichzelf goed kent, krijgt weerstand, maakt fouten en bereikt niet ieder doel.
Maar jezelf begrijpen helpt wel om te onderscheiden waar je harder moet werken, waar je anders moet werken en waar je misschien moet stoppen met duwen.
En dat verschil is belangrijk.
Misschien begint succes daarom soms niet met méér doen.
Misschien begint het met voldoende vertragen om te begrijpen waarom je doet wat je doet.
Wanneer had jij voor het laatst het gevoel dat je bleef duwen en trekken, zonder het resultaat, de impact of het vertrouwen van anderen te krijgen waarop je hoopte? En wat zou je ontdekken als je niet eerst naar de anderen of naar je aanpak keek, maar naar jezelf?
Dit zijn precies de situaties waarin ik vandaag met veel goesting leidinggevenden, ondernemers en professionals begeleid. Niet door onmiddellijk nog meer technieken toe te voegen, maar door eerst te onderzoeken wat er werkelijk speelt en van daaruit te bouwen aan leiderschap, persoonlijke groei en duurzame verandering.
Mensen zijn het grootste kapitaal van een organisatie. Duurzame groei begint daarom bij de mens achter het talent. We zijn geen twee mensen in één persoon.